Park Narodowy Ordesa y Monte Perdido

Założony w 1918 roku, jest najstarszym obszarem chronionym w Hiszpanii. Pierwotna powierzchnia obejmowała 21 km² Val de Ordesa. W 1982 park poszerzono do 156 km². Szkielet obszaru chronionego tworzą cztery doliny: Ordesa, Añisclo, Pineta i Gargantas de Escuaín, masyw Las Tres Sorores oraz masyw na granicy hiszpańsko-francuskiej. Lasy jodłowo-bukowe, a w wyższych partiach sosnowe i murawy alpejskie. W szczytowych partiach "śniegowce". Gdzieś w górze szybują orłosępy, orły przednie. Często można spotkać kozice i świstaki. W rejonie tym znajdują się 22 szczyty (18 głównych) o wysokości powyżej 3000 m, ponad 100 jaskiń. Krajobrazy są niepowtarzalne

Bramą do parku jest Torla. Dojazd: Barcelona (13.00) – Huesca (17.20; 16.10 €) – Huesca (17.30) – Sabiñánigo (18.20; 5.30 €) – Sabiñánigo (19.00) –Torla (19.55; 3.03 €) lub Madryt (12.00) – Zaragossa (16.00; 14.36 €) – Zaragossa (16.30) – Sabiñánigo (18.20; 11.55 €) – Sabiñánigo (19.00) - Torla (19.55; 3.03 €). Jest jeszcze wcześniejszy autobus z Sabiñánigo do Torli o 11.00. Ewentualnie, gdyby ktoś był w pobliżu, można z Ainsa (jedyny autobus o 14.30). Połączenia obsługuje Alosa oraz Alsa (do Zaragossa). Z Torla do Pradera de Ordesa (1320) gdzie zaczyna się wiekszość szlaków, jest około 8 km. Prowadzi tam asfaltowa droga (i oczywiście malowniczy szlak lasem z pięknymi wodospadami), która od lipca do połowy października jest zamnknięta dla prywatnych pojazdów. Można się tam dostać specjalnymi autobusami (odjazd z parkingu, zatrzymuje się także pod Camping Ordesa). W sezonie autobusy kursują od 6 a ostatni powrotny jest o 22).

Torla jest przyjemną, starą kamienną wioską. Kupisz tu wszystko, co potrzeba, żywność, sprzęt turystyczny, mapy, pamiątki. Jest sporo miejsc noclegowych i kilka jadłodajni. Trzy campingi, polecam Rio Ara. W sektorze Pineta głównym miasteczkiem jest Bielsa. Dobrze utrzymany camping znajduje się tuż przed miasteczkiem jadąc od strony Ainsa.

• Więcej o Bielsa
• Więcej o Ainsa

Na terenie parku, po stronie hiszpanskiej, znajduje się tylko jedno schronisko: Goriz (2200) – 100 miejsc (z Pradera de Ordesa około 3,30h; można rozbijać namioty w pobliżu). Po stronie francuskiej przed Brecha de Rolanda jest schronisko Sarradets (2587; 60 miejsc; z Gavarnie około 3,30h, z przelęczy Bujaurelo 1,30h). Półtorej godziny drogi z Gavarnie na wschód, na szlaku HRP jest schronisko Espuguettes (2027, 60 miejsc). Na mapach zaznaczonych jest jeszcze kilka niestrzeżonych (czyli darmowych) schronisk czy schronów ale w większości wypadków są w nie najlepszym stanie. Za wyjatkiem jednego, dobrze utrzymanego: Tucarroya (Tuquerouye, 2669, 12 miejsc). Wypada o nim wspomnieć chociażdy z uwagi na fakt, że jest to najstarsze schronisko w Pirenejach (1890 rok). Jest fantastycznie położone, na wąskiej przełęczy (Brecha Tucarroya) z której rozciąga się widok na Monte Perdido. Powyżej 2200-2300 m jest sporo dogodnych miejsc do rozbicia namiotów, choć czasem przeszkodą jest nieco podmokły teren lub pasące się owce. Ponieważ jest to obszar chroniony są pewne ograniczenia. Legalnie można rozbijać namioty na noc powyżej 2100 m w sektorze Ordesa, 2500 m w sektorze Pineta i 1800 m w sektorach Añisclo i Escuaín. Problemem, szczególnie gdy już śniegi stopnieją, jest mało miejsc z dostępem do wody, szczególnie w wyższych partiach gór.

• Sektor Pineta
• Sektor Añisclo i Escuaín

Szczyty: wśród szczytów ponad 3000m najwyższym jest Monte Perdido (3355m), trzeci ci do wysokości szczyt w Pirenejach. Szczyty ponad 3000m zgrupowane są na grani stanowiącej wierzchołki Circo Gavarnie. Grań rozwidla się mniej więcej za Pico Marbore. Na południowy wschód ciągnie się pasmo z Monte Perdio, na północ z Picos Atazu (i dalej na zachód tworząc Circo Estaube) a w dole Balcón Pineta.

• Więcej infromacji o Monte Perdido

Mapy - bez problemu można kupić na miejscu. Nie powinny kosztować więcej niż 10 €. Jest kilku wydawców. Moim skromnym zdaniem godnych polecenia jest dwóch: Rando Editions (seria żółtych map obejmujących całe Pireneje w skali 1:50 000) i Editorial Alpina (całe mnóstwo map w skalach 1:25 000 i 1:50 000 z mini przewodnikami, także wersje angielskie).

Top - czyli moim subiektywnym zdaniem, co koniecznie trzeba zobaczyć i równocześnie cel nie jest zbyt trudny do osiągniecia (trochę kondycji i samozaparcia :-)):

• Mirador de Calcilarruego (1980) - fantastyczny widok na Val de Ordesa. Znajduje się na początku Faja de Pelay. Dojście z Pradera de Ordesa. Jest dojść ostro pod górkę (około 3 km, przewyższenie 670 m) zygzakami, lasem. Ścieżka nazywa się Senda de los Cazadores.
• Brecha de Rolando (2807) - każdy chyba słyszał o Brecha de Rolando ;-). Krótko - trzeba zobaczyć. Najbliżej jest z przełęczy de Bujaruelo (2273) około 2,30h. W pobliże przełęczy można dojechać z Gavarnie. Z dużym prawdopodobieństwem od schroniska Sarradets będzie po śniegu z wydeptaną ścieżką.
• Balcón Pineta (2520) - piękny widok na masyw Monte Perdido. Im wiecej śniegu tym większy urok. Z parkingu na końcu Val de Pineta około 4h.
• Circo de Gavarnie - około 4,5 km od Gavarnie, dojście bez problemów (fragment widać na zdjęciu u góry strony lecz z wysokości schroniska Sarradets).